Cosel

Strategisch günstig befindet sich Cosel unterhalb der Mündung der Klodnitz am linken Oderufer umgeben von Sumpfgelände. Bereits 1104 wird eine Grenzburg zwischen Polen und Mähren erwähnt, 1306 folgte dort die Stadtgründung. Beim wichtigen Oderübergang wechselte die Straße von Breslau nach Ratibor auf das rechte Oderufer. Im 16. Jahrhundert wurde darum eine Brücke über die Oder errichtet.

Nach dem 1. Schlesischen Krieg erfolgte durch Friedrich den Großen der Ausbau zur Festungsstadt. Bekannt wurde die Belagerung durch bayerische Truppen auf Napoleons Weisung 1806/1807. Die Aufhebung des Festungsstatuts 1873 begünstigte den wirtschaftlichen Wandel.

Der bereits von Friedrich dem Großen geplante, 1792-1822 gebaute Klodnitzkanal bot bald keine Vorteile gegenüber der Bahn mehr. 1888 setzte der Bau des Coseler Hafens ein. Das erste Becken war 1895 fertig, das dritte 1908. Nach Abschluß des Oderausbaus begann in Cosel die Großschiffahrt. Damit wurde Cosel 1897 anstelle von Breslau wichtigster Kohleversandhafen Richtung Berlin. Die von Stettin oderaufwärts zugeführten schwedischen Erze gelangten hier auf die Bahn. Der Umschlag von Erzen und Kohle stieg von 0,8 Mio. t (1898) auf 3,4 Mio. t (1912).

Kędzierzyn – Koźle

Kędzierzyn-Koźle położony jest poniżej ujścia Kłodnicy na lewym brzegu Odry i jest otoczony bagnami. Pierwsza wzmianka o grodzie na granicy Polski i Moraw pochodzi z roku 1104, a w 1306 roku nastąpiło założenie miasta.

Droga z Wrocławia do Raciborza zmieniała tu swój bieg i przechodziła na prawy brzeg Odry, dlatego też w XVI wieku zbudowano most przez rzekę.

Po I wojnie śląskiej Fryderyk Wielki przemienił miasto w twierdzę. Z historii znane jest oblężenie Koźla na rozkaz Napoleona przez wojska bawarskie w latach 1806-1807. Zniesienie w 1873 roku statusu twierdzy korzystnie wpłynęło na rozwój gospodarczy miasta.

Zaplanowany przez Fryderyka Wielkiego i zbudowany w latach 1792-1822 Kanał Kłodnicki już wkrótce nie mógł sprostać konkurencji z koleją żelazną. W 1888 roku rozpoczęto budowę portu; w roku 1895 był gotowy pierwszy basen, a w 1908 – trzeci. Po zakończeniu budowy nastała w Kędzierzynie-Koźlu epoka wielkiej żeglugi. Miasto stało się najważniejszym portem wysyłkowym węgla kamiennego w kierunku Berlina, zajmując miejsce Wrocławia. Sprowadzane ze Szczecina i transportowane w górę Odry szwedzkie rudy trafiały tu do wagonów kolejowych, a wielkość przeładunków węgla i rud wzrosła z 0,8 mln ton w 1898 roku do 3,4 mln ton w roku 1912.