Neusalz ist historisch eng mit der Salzversorgung Schlesiens verknüpft. Um das salzarme Land von polnischen Einfuhren unabhängig zu machen, ließ Kaiser Ferdinand I. 1563 ein Salzsiedewerk für das rohe Meersalz (= Boi- oder Baisalz) an diesem verkehrsgünstigen Platz anlegen. Jahrhundertelang war dafür die Oder der wichtigster Transportweg und Neusalz der nördlichste schlesische Umschlagplatz. Die Sperrung der Baisalz-Zufuhr führte 1710 zur Einstellung des Siedebetriebes. Drei Jahre später wurde eine Faktorei für Magdeburger und Hallenser Salinensalz eröffnet.
Zur Stadterhebung kam es erst 1743 durch den preußischen König Friedrich II. Dieser förderte die Ansiedlung einer Herrnhuter Brüdergemeine, zu der ein Zwirnereibetrieb gehörte, aus dem die weltweit exportierende Gruschwitz Textilwerke AG hervorging.
Zur Erschließung der Raseneisenerzvorkommen in der Umgebung entstanden die Hüttenbetriebe Krausewerk (gegründet 1827) und Paulinenhütte (gegründet 1852).
Die Schiffahrt besaß große Bedeutung im Wirtschaftsleben von Neusalz. Ein eigener Bahnanschluß kam erst 1871. Der heutige Hafen entstand 1897. Den traditionellen Fährverkehr in Richtung Posen ersetzte 1870 eine Holzbrücke, ab 1932 ein neuer Eisenbetonbau, der 1945 gesprengt wurde.
Historia Nowej Soli jest ściśle związana z zaopatrzeniem Śląska w sól. Aby uniezależnić od polskich dostaw ten ubogi w sól region, cesarz Ferdynand I nakazał w roku 1563 zbudować w tym dogodnie położonym miejscu warzelnię soli morskiej. Dlatego też przez wieki Odra była najważniejszym szlakiem transportowym soli, a Nowa Sól najbardziej wysuniętym na północ miejscem jej przeładunku na Śląsku. Blokada dostaw soli morskiej doprowadziła w roku 1710 do zamknięcia warzelni. Trzy lata później została otwarta faktoria dla soli warzonej pochodzącej z Magdeburga i Halle.
Do rangi miasta podniósł Nową Sól dopiero w roku 1743 król pruski Fryderyk II. Wspierał on osadnictwo wywodzących się z Herrenhut Braci Morawskich, do których należała skręcalnia nici, a następnie znane na całym świecie Gruschwitz Textilwerke AG.
Występujące w okolicy pokłady rudy darniowej były przerabiane w zakładach hutniczych Krausewerk (zał. 1827 r.) oraz w Paulinenhütte (zał. 1852 r.).
Dla gospodarki Nowej Soli doniosłe znaczenie miała żegluga po Odrze. Przyłączenie miasta do linii kolejowej nastąpiło dopiero w 1871 roku, a istniejący do dzisiaj port powstał w roku 1897. Tradycyjny transport promowy w kierunku Poznania został w 1870 roku zastąpiony drewnianym, a od 1932 roku – żelbetowym mostem. W roku 1945 most został wysadzony w powietrze.
