Oppeln

Oberhalb der Malapanemündung am rechten Oderufer liegt die Stadt Oppeln. Eine Insel in der Oder erleichterte deren Überquerung und so entstand früh ein Verkehrsknotenpunkt. Die von Breslau nach Beuthen/OS führende Handelsstraße traf hier die nördlich von der Ostsee kommende. Schon im 10. Jahrhundert gab es die Gauhauptburg der Opolanen, 1217 erfolgte die Stadtgründung nach deutschem Recht.

Lokale Handwerksprodukte, auch Textilien, wurden lange Zeit produziert und vertrieben. Die Industrialisierung im 19. Jahrhundert brachte Anschluß an die oberschlesische Eisenbahn 1843 und den Oderausbau. Zugleich erhöhten die Kalk- und Zementwerke das Transportaufkommen. 1902/03 entstand ein moderner Hafen. Nach dem 1. Weltkrieg geriet deren Betreiber, die Oppelner Lagerhausgesellschaft, vorübergehend in tschechischen Besitz.

Opole

Powyżej ujścia Małej Panwi na prawym brzegu Odry leży Opole. Wysepka na Odrze ułatwiała przejazd przez osadę i dlatego bardzo wcześnie powstało tu skrzyżowanie dróg. W Opolu krzyżowały się szlaki handlowe z Wrocławia do Bytomia z drogą północną prowadzącą znad Bałtyku. Już w X wieku istniał tu gród główny Opolan, a w 1217 roku założono miasto na prawie niemieckim.

Przez długi czas wytwarzano i rozprowadzano produkty miejscowego rzemiosła, m.in. wyroby włókiennicze. Rozwój przemysłu w XIX wieku doprowadził w 1843 roku do połączenia miasta z koleją górnośląską i rozbudowy Odry. Na wielkość przeładunków duży wpływ miały istniejące tu cementownie i kopalnie wapnia. W latach 1902-1903 powstał w Opolu nowoczesny port. Użytkownikiem portu była Opolska Spółka Magazynowa, która po I wojnie światowej na pewien czas przeszła w czeskie ręce.