|
Silbitz ist eine Siedlung ohne besonderes Siedlungsbild und auch das Sehenswerte ist versteckt. Ein Schloß wurde zwar schon im 16. Jahrhundert gebaut. In Alexander Dunckers Schlösserwerk wurde es 1859/60 abgebildet als großer moderner Neubau, mit mehr Anspruch als wirklicher Noblesse. Auf einem Hügel liegt separat die Schloßkapelle „Zur Erhöhung des Heiligen Kreuzes“.
Der neugotische Backsteinbau entstand 1865 bis 1868. Stifterin war Caroline von Stillfried, verwitwete von Wimmersberg, geb. von Mohr. Das einschiffige Langhaus war ursprünglich seitlich verschlossen. Beide niedrigere kreuzgradgewölbten Seitenschiffe öffneten sich mit Arkaden nach Westen. Heute führt die doppelläufige Freitreppe direkt in den Kirchenraum.
Die Seitenschiffe sind von Konzeption und Wirkung als Nekropole ihrer Besitzer anzusehen. Rudolph Graf Stillfried von Alkántara und Rattonitz (1804 –1882) war Experte für genealogisch-dynastische Forschungen und brachte es zum Oberzeremonienmeister am preußischen Hof. Maßgeblich setzte er sich für den Wiederaufbau der schwäbischen Stammburg Hohenzollern ein. Die dortige Kapelle war denn auch Vorbild für seine eigene Grablege in Silbitz. Das kleine Ensemble nimmt auf, was andernorts im 16. Jahrhundert geschah. In den beiden Altertumshallen wurden 28 wertvolle Grabplatten, zumeist figürliche Epitaphien, aus vier Jahrhunderten aufgestellt. Graf Stillfried kaufte in allen Teilen Schlesiens die Grabsteine seiner weitverzweigten Familie auf.
Schon im 19. Jahrhundert glich die Kapelle in Silbitz einem Museum. Um so mehr kann dies heute für diesen inszenierten Erinnerungsort gelten. Der gute exemplarische Querschnitt weist viel durchschnittliche Qualität auf. Alle Sandsteinplatten sind nebeneinander angebracht, in gutem Zustand und farbig gefaßt.
Zwei schlichte Bodentafeln vor der Chorschranke markieren die Gräber der Erbauer.
|
Żelowice są osadą bez cech dla osady typowych, a to co jest godne uwagi - nie rzuca się w oczy. Już w XVI wieku zbudowano zamek, którego wizerunek w dziele Dunckersa przypomina wielką, nowoczesną budowlę, raczej pretensjonalną niż szlachetną. Na wzgórzu stoi samotnie kaplica zamkowa Podniesienia Krzyża Świętego.
Neogotycki budynek z wypalanej cegły powstał w latach 1865 - 1868. Jego fundatorką była Caroline von Stillfried, wdowa von Wimmersberg, de domo von Mohr. Nawa środkowa była początkowo zamknięta po bokach. Obie niższe nawy boczne o prostych sklepieniach krzyżowych otwierały się arkadami na zachód. Dzisiaj wiodą zewnętrzne podwójne schody bezpośrednio do wnętrza kościoła.
Nawy boczne miały spełniać funkcję nekropolii właścicieli kościoła.
Rudolph hrabia Stillfried von Alkantra und Rattonitz (1804 - 1882) był specjalistą od badań genealogiczno-dynastycznych i doszedł do stanowiska wyższego mistrza ceremonii na dworze pruskim. W sposób znaczący przyczynił się do odbudowy rodowego zamku Hohenzollernów w Szwabii. Tamtejsza kaplica stała się też wzorem dla jego własnego miejsca pochówku w Żelowicach. Ten niewielki zespół architektoniczny przejął obce wzory XVI-wieczne. W obydwu zabytkowych nawach ustawiono 28 cennych płyt nagrobnych, w większości figuralnych epitafiów z czterech wieków. Hrabia Stillfried skupował na całym Śląsku nagrobki swoje szeroko rozgałęzionej familii.
Już w XIX wieku kaplica w Żelowicach przypominała muzeum. Tym większe to ma dzisiaj znaczenie dla tego zainscenizowanego miejsca pamięci. Wszystkie płyty z piaskowca w polichromowanych obramieniach ułożone obok siebie, są dobrze zachowane.
Dwie skromne płyty posadzkowe przed barierką oddzielającą prezbiterium markują groby donatorów.
|
  
|
