oben

Sonderausstellung
„Klosterdämmerung“ - vom Umbruch zum Aufbruch.
200 Jahre Säkularisation in Schlesien am Beispiel der Zisterzienser

Deutsch-polnisches Ausstellungsprojekt von HAUS SCHLESIEN
Unter der Schirmherrschaft von Abt Gregor Henckel-Donnersmarck,
Zisterzienserabtei Heiligenkreuz bei Wien

PFLEIL Einführungsvortrag von Dr. Inge Steinsträßer
zur Eröffnung der Ausstellung am 5. September 2010 im Haus Schlesien (PDF-Datei, 250 kB)

PFLEIL Einführung in die Ausstellung

Temat wystawy

1.1

Zakon Cystersów
1098
założenie i cele zakonu „białych mnichów”

1.2

Wędrówka cystersów z zachodu na wschód
1123
Osadnictwo i misja na Wschodzie

1.3

Cystersi na Śląsku
1163
Z Pforty nad Salą i z Morimond na Śląsk

2.1

Okoliczności sekularyzacji
XVII – XVIII w.
Dawny porządek Rzeszy zaczyna się chwiać

2.2

Sekularyzacja na Śląsku
1810
Głęboko sięgające zmiany w życiu religijnym

2.3

Johann Gustav Gottlieb Büsching
(1783-1829)
W służbie Prus i śląskiego dziedzictwa kulturowego

3.1

Klasztor Lubiąż
1163-1810
pierwsze założenie cysterskie na Śląsku

3.2

Lubiąż
1810
po 647 latach zamilkły głosy sławiący Pana

3.3

Lubiąż
1810-2010
między historia a przyszłością

4.1

Henryków
1227-1810
Kwitnące centrum osadnictwa na Dolnym Śląsku

4.2

Henryków
1810
Opat Gloger pomiędzy Prusami a Austrią

4.3

Henryków
1810-2010
szczęśliwie zachowany klejnot cysterski

5.1

Kamieniec Ząbkowicki
1210 (1246)- 1810
Strategicznie ważna miejscowość nad Nysą Kłodzką

5.2

Kamieniec Ząbkowicki
1810
Upadek moralny i pożegnanie z życiem klasztornym

5.3

Kamieniec Ząbkowicki
1810-2010
Księżna Marianna, nowy pałac, archiwum państwowe

6.1

Krzeszów
1242 (1292) – 1810
„Wielkoksiążęcy” klasztor na pograniczu z Czechami

6.2

Krzeszów
1810
Mnisi, budowniczowie i artyści odchodzą

6.3

Krzeszów
1810-2010
Odrodzenie tradycji monastycznej

7.1

Trzebnica
1202-1810
Założenie św. Jadwigi - patronki Śląska

7.2

Trzebnica
1810
Smutny koniec zmiennej historii

7.3

Trzebnica
1810-2010
Pielgrzymowanie do św. Jadwigi ciągle żywe

8.1

Klasztor Rudy
1258-1810
Piastowskie założenie na Górnym Śląsku

8.2

Klasztor Rudy
1810
Ostatnie nieszpory: „In exitu Israel de Aegypto”

8.3

Klasztor Rudy
1810-2010
Rezydencja, ruina i diecezjalne centrum edukacji

9.1

Klasztor Jemielnica
1286-1810
Problemy bytowe, walka o przeżycie i krótki okres rozkwitu

9.2

Klasztor Jemielnica
1810
Opat Eugen Stanitzka podporządkowuje się edyktowi

9.3

Jemielnica
1810-2010
Parafia, wiejskie życie i dziedzictwo cystersów

10.1

Majątki klasztorne
Od XIII wieku do 1810 roku
Sprawdzony system gospodarowania i rozbudowa kraju

10.2

Wybrane probostwa
Od XIII do XXI wieku
Kazimierz, Cieplice Zdrój, Bardo

10.3

Wybrane miasta i wsie klasztorne
Od XIII do XXI wieku
Chełmsko Śląskie, Braszowice, Złotów, Sieroszów

 

Impressum

Themen der Ausstellung

1.1

Die Zisterzienser
1098
Grundlagen und Ziele der „weißen Mönche“

1.2

West-Ost-Bewegung der Zisterzienser
1123
Siedlungswesen und Mission im Osten

1.3

Die Zisterzienser in Schlesien
1163
Von Pforta a.d. Saale und Morimond an die Oder

2.1

Hintergründe der Säkularisation
17.-18. Jh.
Die alte Reichsordnung gerät ins Wanken

2.2

Säkularisation in Schlesien
1810
Folgenreiche Umwälzungen im katholischen Leben

2.3

Johann Gustav Gottlieb Büsching
 (1783-1829)
Im Dienste Preußens und des schlesischen Kulturerbes

3.1

Leubus
1163-1810
Mutterkloster der niederschlesischen Zisterzen

3.2

Leubus
1810
Das Gotteslob verstummt nach 647 Jahren

3.3

Leubus
1810-2010
Im Spannungsfeld von Erhalt und Zweckbindung

4.1

Heinrichau
1227-1810
Erfolgreiches Siedlungszentrum in Schlesien

4.2

Heinrichau
1810
Abt Gloger zwischen Preußen und Österreich

4.3

Heinrichau
1810-2010
Glücklich erhaltenes zisterzienserisches Kleinod

5.1

Kamenz
1210 (1246) – 1810
Strategisch günstiger Ort an der Glatzer Neiße

5.2

Kamenz
1810
Moralischer Verfall und Abschied vom Klosterleben

5.3

Kamenz
1810-2010
Prinzessin Marianne, neues Schloss, Staatsarchiv

6.1

Grüssau
1242 (1292) - 1810
"Hochfürstliches" Piastenstift im Grenzland zu Böhmen

6.2

Grüssau
1810
Mönche, Bauhütte und Künstler wandern ab

6.3

Grüssau
1810 - 2010
Kloster im Geiste der alten Grüssauer Tradition

7.1

Trebnitz
1202-1810
Gründung der Hl. Hedwig – Patronin Schlesiens

7.2

Trebnitz
1810
Bitteres Ende einer wechselvollen Geschicht
e

7.3

Trebnitz
1810 – 2010
Die Wallfahrt zur Hl. Hedwig bleibt lebendig

8.1

Kloster Rauden
1258-1810
Oberschlesische Piastengründung

8.2

Kloster Rauden
1810
Letzte Vesper: "In extu Israel de Ägypto"

8.3

Kloster Rauden
1810-2010
Residenz, Verfall und bischöfliches Bildungshaus

9.1

Kloster Himmelwitz
1286-1810
Existenznöte, Überlebenskampf und kurze Blütezeit

9.2

Kloster Himmelwitz
1810
Abt Eugen Stanitzka fügt sich dem Edikt

9.3

Himmelwitz
1810 – 2010
Pfarrei, Dorfleben und zisterzienserisches Erbe

10.1

Propsteien, Stiftsstädte und -dörfer der Zisterzienser
13. Jh. - 1810
Bewährtes Wirtschaftssystem und Landesausbau

10.2

Ausgewählte Propsteien
13.- 21. Jh.
Kasimir, Warmbrunn, Wartha

10.3

Ausgewählte Stiftsstädte und -dörfer
13. – 21. Jh.
Schömberg, Baumgarten, Schlottau, Seitendorf

Impressum

unten

Säkularisation in Schlesien  © Dokumentations- und Informationszentrum für schlesische Landeskunde im HAUS SCHLESIEN 2010